ماندێلای مەزن..زیندانی ژمارە 46664 ماڵئاوایی کردو دنیا بۆی غەمبارە

* ماندێلای مەزن  خاوەن خەڵاتی نۆبڵ بۆ ئاشتی ساڵی ١٩٩٢ خەڵاتی ئاشتی ئەتاتورکی ڕەتکردەوەو ڕایگەیاند گەر لێم دەپرسن بۆ وەری ناگرم..؟باتەنیا بۆیەک چرکە تورکێک خۆی بکاتە کورد..!

ئێوارەی ٦/١٢/٢٠١٣سەرۆکی خوارووی ئەفریقیا هەوالی مردنی ماندێلای تەمەن ٩٥ ساڵی لەجوهانسبێرگ ڕاگەیاند..ئەم هەوالە سەرتاپای میدیاکانی جیهان بەبایەخەوە گرنگیان پیداو بوەهەواڵی گەرم و دڵگرانی بۆهەموو ئازادیخوازان وهەوادارانی رێبازی ئاشتی و دیموکراسی..ماندێلا کەسایەتیەکی جیهانی..یەکەمین سەرۆکی رەشپێستی خوارووی ئەفریقیا هێمای سەرکردەیەکی مەزن بوو کەلەپیناو نەهێشتنی جیاوازی ڕەگەزپەرستیدا خەباتی کردوو لەو پیناوەشدا سزای زیندانی کردنی هەتاهەتایی بۆدەرچوو..ماندێلا ٢٧ ساڵی لەزیندانا تەواوکردوو وەک خۆی دەڵێ ١٥ ساڵ بە ژمارەی 46664 پیناسەدەکرام..
*ماندێلا ساڵی ١٩١٨ لەدایک بووەو خوێندنی قانونی تەواوکردووەو یەکەمین نوسینگەی  پارێزەری وەک پاریزەرێکی ڕەشپێست داناوە.!
*ساڵی ١٩٥٢ کاری سیاسی دژی جیاوازی ڕەگەزپەرستی لەسەردەمی خوێندن دا دەستپیکردوەو کۆمەڵەی لاوانی لەکۆنگرەی نیشتمانی ئەفرییقی دا دامەزراندووە..
*ساڵی ١٩٦٠ بەشداری خەباتی چەکداری لەدژی جیاوازی ڕەگەزپەرستی دەستپێکردووە..
*ساڵی ١٩٦٢ دەگیرێت وحوکمی هەتاهەتایی لەگەڵ کۆمەڵێک هاوڕێی دابەسەردا سەپینراوەو ٢٧ ساڵی زیندانی بەرێدەکات و  دواتر لەگۆڕانکاریەکی سیاسیدا بەمەرج ئازاد دەکرێ.
*تێکۆشانی ماندێلا لەپیناو نەهێشتنی جیاوازی ڕەگەزپەرستی لەناوەو دەرەوە ئەفریقیا چ لەکۆنگرەی نیشتمانی ئەفریقیدا چ لەسەرئاستی پشتگیری وهەماهەنگی دنیادا پەرەدەسێنێ.
*لەژێر فشاری ئەو هەلومەرجەدا ساڵی ١٩٨٥ ماندیلا کەبەدرێژایی ساڵانێکی زۆر لەچەند مەترێکدا بەداخراوی دەژیا لەزیندانی ڤیستر لەپۆلسمۆر شوێن و جیگای نوێیان بۆ تەرخانکرد ئەمەش ئاماژەیەک بوو بۆ جۆریک لەخوێندنەوەی ماندێلاو کەیس و کێشەکەیداو کرانەوەیەکیش بەڕووی واقع و هەنگاونان بەئاراستەی چارەسەری کێشەکان و کرانەوەو مافە دیموکراسیەکاندا.
*هەر لەژێر کاریگەری ئەو گۆڕانکاریانەو فشاری بزوتنەوەی کۆنگرەی نیشتمانی ئەفریقی و ململانێی دەسەڵات و جۆریک لەتێک گەیشتن لەلایەک و لاوازبوونی حکومەت لەلایەکی تر!!دەرفەتی بۆچوونە دەرەوەو گەڕان و دواجار لەسەر پێشنیاری حکومەت دابینکردنی ژیانێک لەخانویەکی دەرەوەی زینداندا وەک جۆریک لەژیانی دەستبەسەریبۆ دەستەبەرکرد..!بەمەبەرجێ  لەتوندوتیژیەوە نەگلێ و کاریگەری لەسەر تێکچوونی ڕەوشی ولات نەبێ..
*سالی ١٩٩٠ ئازادکراو هەرلەوێشەوە ئەو دەرفەتەی بۆ رەخسا لەگەل کۆنگرەی نیشتمانی حزبەکەیدا بکەویتە گفتوگۆوە بۆبەرقەرارکردنی ئاشتی ودانوساندن دواتر ماندێلا بەسەرۆکی کۆنگرەی نیشتمانی ئەفریقیا هەڵبژێردرا.
*ماندێلا ساڵی ١٩٩٣ خەڵاتی  نۆبڵی بۆ ئاشتی  پێ بەخشراو دی کلارکی سەرۆکی ئەوسای ئەفریقیا بەشداری ڕێوڕەسمەکە بووە.
*ساڵی ١٩٩٤ بوو بەسەرۆکی خوارووی ئەفریقیا
*ساڵی ١٩٩٩ دەستبەرداری دەسەڵاتەکەی خۆی بوەو دەرفەتی بۆ لاوانی وڵاتەکەی ڕەخساندووە.
*شایانی باسە ساڵی ١٩٩٢ ماندێلای مەزن خەڵاتی ئاشتی ئەتاتورکی ڕەتکردەوەو ڕایگەیاند گەر لێم دەپرسن بۆ وەری ناگرم  با تەنیا بۆیەک چرکە تورکیک خۆی بکاتە کورد.
*دواین دەرکەوتنی ماندێلای مەزن دەگەڕیتەوە بۆ ساڵی ٢٠١٠ لەکاتی پاڵەوانێتی کاسی جیهانی تۆپی پێدا بوو کەلەبەردەم هەزاران بەشداربوودا کاسی پاڵەوانیەتیەکەی وەک شانازیەک بۆ ئەو خولە لە ولاتەکەیدا گرتە باوەش.
*لەیەکەم کاردانەوەشدا پاش چەند کاتژمیریک لە مردنی..ئۆبامای سەرۆکی وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا لەزاری قسەکەری فەرمی کۆشکی سپیەوە ڕایگەیاند(کلتورێکی ئازادی وئاشتی،زیاتر لەکەسێکی کاریگەرمان لەئازایەتی و چاکە  هاوشێوەی  غاندی لەدەستدا..!
*دیڤید کامیرونی سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا..داواشیکرد ئاڵای وڵاتەکەی لەبەردەم سەرۆکایەتی حکومەتدا وەک ڕێزلێنانێک بۆ ماندێلای گەورە داگیرێ.
*وەزیری دەرەوەی فەرەنسا لوران فابیوس پێی وابوو ڕوناکیەکی گەورە پالەوانێکی هەمیشەیی بەهێز دیارنەما..
*ئەنگێلا مێرکل ڕاوێژکاری ئەڵمانیا  لەبەرلینەوە ڕایگەیاند.. ئەڵمانیا غەمبارە بەکۆچی ماندێلا.
*بانکی مۆن سەرۆکی کۆمەڵەی نەتەوە یەکگرتوەکان:ماندێلا  پاڵەوان و هێمای عەدالەت بوو.
*ماندێلا پاڵەوانی تێکۆشان دژی جیاوازی ڕەگەزپەرستی و یەکەمین ڕەشپیستی هەڵبژێردراوی خوارووی ئەفریقیا کەساڵانیکی زۆر چ لەخەباتی ئاشکراو نهێنی و ناو زیندانەکانداو چ لەئازادیدا  پەیامی ئاشتی و پێکەوە ژیانی لەسەر حسابی خۆڕاگری وئازارو زیندان و ڕووبەڕوو بونەوەو پشودرێژی کردە پەیامی مرۆڤایەتی بۆ خویندنەوەی یەکتری و یەکتر قبوڵکردن  و بەرقەراربوونی ئاشتی و کۆتایی هێنان بەزوڵم چەوسانەوە..ماندێلا وەک کەسایەتیکەی کاریگەر ئیلهام بەخشی دۆستایەتی گەلان و هەلوێستی مرۆڤانەو نمونەیەکی جوان لەحکومڕانی و بڕوابوون بەنەوەی نوێ و بەردەوامی قوتابخانەیەکی کاریگەری ڕیگەی دیموکراسی بووەو دنیا بۆی بەداخەو میدیاکانی دنیا بەبایەخەوە تێی دەڕوانن  و خوێندنەوەی لەسەر دەکەن.
شەهاب عوسمان- فۆتۆ لە spegile onlineوەرگیراوە/ ئەڵمانیا: